O chorobie

OBJAWY LEUKODYSTROFII METACHROMATYCZNEJ (postać późnoniemowlęca)

• zahamowanie, później cofnięcie się w rozwoju psychoruchowym (dziecko przestaje chodzić, wstawać, samodzielnie siedzieć)
• cechy zespołu móżdżkowego (oczopląs poziomy, zmienne napięcie mięśniowe, zaburzenia równowagi)
• dystonia kończyn dolnych (stały lub okresowy skurcz mięśni)
• przewodnictwo w nerwach nieprawidłowe
• zespół piramidowy (niedowłady kończyn pochodzenia centralnego)
• ataksja (zaburzenia koordynacji kończyn dolnych i górnych, zaburzenia mowy oraz ruchów gałek ocznych)
• neuropatia (schorzenie nerwów obwodowych bez ich stanu zapalnego, których nadczynność powoduje występowanie zaburzeń naczyniowo-ruchowych, nerwowość; także skłonność do zapadania na schorzenia układu nerwowego)
• zanik zdolności połykania
• zaburzenia funkcji wzrokowych - zanik nerwu II
• napady padaczkowe z nietypowymi objawami nieświadomości
• depresja
• zaburzenia termoregulacji
• śmierć w wieku 3 - 5 lat

O CHOROBIE BARDZIEJ NAUKOWO

Leukodystrofia metachromatyczna (w skrócie MLD), zaliczana do encefalopatii lizosomalnych, odznacza się dużym uszkodzeniem istoty białej w mózgu. Niedobór lub brak arylosulfatazy A prowadzi do gromadzenia sulfatydów stanowiących podstawową drobinę budowy osłonki mielinowej komórki nerwowej.

Spowodowana jest brakiem możliwości degradacji 3-sulfogalaktozyloceramidu w następstwie dysfunkcji lizosomalnego enzymu. Jego niewydolność prowadzi do gromadzenia się złogów w makrofagach.

MLD należy do grupy uwarunkowanych genetycznie lizosomalnych schorzeń spichrzeniowych. Najintensywniejsze spichrzanie następuje w obrębie komórek mielinotwórczych oraz samej osłonce mielinowej ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego.

GENETYKA

MLD jest chorobą niejednorodną pod względem genetycznym. Może o tym świadczyć niejednorodność kliniczna.

Za powstanie choroby odpowiedzialna jest zmniejszona aktywność dwóch enzymów: arylosulfatazy A oraz jej aktywatora - sapozyny B. Zaburzenia te zaliczane są do chorób o dziedziczeniu autosomalnym recesywnym.

W Polsce rocznie rodzi się 70-100 dzieci obciążonych chorobą spichrzeniową lizosomów. W tej grupie najliczniej reprezentowana jest właśnie MLD.

Najczęstszą przyczyną MLD jest defekt w genie arylosulfatazy A. Obecnie znanych jest ponad 30 różnych mutacji. Objawy choroby powstają wtedy, gdy aktywność enzymu obniża się do wartości poniżej 10% aktywności u ludzi zdrowych.

PATOMORFOLOGIA

Zmiany anatomopatologiczne mózgu różnią się nieco w zależności od postaci klinicznej MLD. W przypadku późnoniemowlęcym mózg wykazuje cechy zaniku miernego stopnia. Istota biała jest odbarwiona, szara o zwiększonej spoistości. Zmiany demielizacyjne są rozległe, obejmują symetrycznie obie półkule mózgu, móżdżek, układy spoidłowe, długie rogi pnia i rdzenia kręgowego.

PRZEBIEG KLINICZNY

Leukodystrofia metachromatyczna (MLD) może wystąpić w każdym wieku. W zależności od momentu ujawnienia i przebiegu klinicznego wyróżnia się kilka postaci MLD. Jedną z nich jest postać późnoniemowlęca. W porównaniu z innymi postaciami tej choroby ta postępuje najszybciej.

Choroba ta zaczyna się zwykle między 10 - 15 miesiącem życia u dotychczas prawidłowo rozwijającego się dziecka. Pierwsze objawy to zahamowanie, a następnie regres (cofanie się) w rozwoju psychoruchowym, nadpobudliwość, zaburzenia chodu związane z obniżeniem napięcia mięśniowego i zniesieniem odruchów ścięgnisto-okostnowych (neuropatia) oraz napady miokloniczne.

W dalszym przebiegu hipotonia przechodzi w zespół spastyczny, któremu często towarzyszą objawy ataksji. Dziecko często popada w depresję. Następuje zwolnienie przewodnictwa w nerwach obwodowych, demencja. Postępują również zaburzenia widzenia związane z zanikiem prostym nerwu II. Do śmierci dziecka dochodzi około 3 - 5 roku życia w wyniku odkorowania, znacznego wyniszczenia oraz zaburzeń termoregulacji.

PODSUMOWANIE

Cechy różniące MLD od innych leukodystrofii:
• Wcześnie ujawniające się objawy obwodowej neuropatii (postać późnoniemowlęca)
• Odkładanie sulfatydów w komórkach układu nerwowego, narządów trzewnych oraz gruczołów wydzielania wewnętrznego
• Niska lub brak aktywności ASA w leukocytach krwi, hodowanych fibroblastach skóry oraz moczu.